Vấn đề EMS của tôm Thái Lan có thể trầm trọng hơn các tin đã đưa rộng rãi

Viết ngày

Theo các cuộc thảo luận giữa các chuyên gia trên Shrimp News International thì vấn đề của hội chứng tôm chết sớm (EMS) ở miền Đông Thái Lan có thể nặng nề hơn tin đã đưa.

Tuần trước ước tính khoảng 80% ao tôm ở các khu vực sản xuất chính tại các tỉnh Pattaya, Rayong và Trat đều phơi ao, theo báo cáo của Daniel Gruenberg – Giám đốc điều hành hoạt động nuôi tôm của Sea Garden Foods.

Ông Gruenberg đã bày tỏ mối lo ngại khi bây giờ là tháng 1 – thời điểm đúng ra hầu hết các trang trại lớn hoạt động tốt nên thả giống, vậy mà các trang trại này đều bỏ không.

“Chúng ta có phải là những con đà điểu vùi đầu mình trong cát và hy vọng rằng vấn đề tôm chết sớm sẽ qua ngay?”

“Theo quan điểm của tôi, hội nghị chuyên đề EMS ở Bangkok gần đây đã báo cáo về nhiều lý thuyết vô nghĩa và tôi không nhìn thấy các biện pháp đúng đắn hoặc nghiên cứu nào được thực hiện để giải quyết vấn đề này.”

Bệnh EMS rõ ràng phức tạp. Không thể gây phát bệnh này bằng cách phơi nhiễm tôm khỏe với gan tụy lấy từ tôm bị bệnh. Nếu tiêm dịch thuần nhất tế bào thì tôm sẽ chết nhưng bệnh lý lại khác nhau. Tôm chết hết trong vòng 24 giờ. Nếu tiêm cho tôm dịch chiết không tế bào thì tôm không chết. EMS luôn luôn kèm theo nhiễm vi khuẩn Vibrio ở gan tụy, nhưng đó chỉ là thứ phát. Tiến sĩ Flegel đang nghiên cứu giả thuyết có khả năng liên quan đến virut bacteriophage (thực khuẩn thể) và cũng phát hiện một số ký sinh trùng hai tế bào (gregarine) kèm theo bệnh EMS, nhưng không nghĩ chúng có liên quan đến nguyên nhân bệnh.

Ông Gruenberg cũng cho biết về một người quen ở tỉnh Chantaburi nhìn thấy tới 90% phơi ao và như vậy là các công ty chế biến đang phải nỗ lực lớn để có được sản phẩm.

Ông nêu lên một vấn đề khác là 3 trang trại ương giống lớn nhất ở miền đông Thái Lan đã xác nhận EMS gây chết tôm bố mẹ chỉ sau 20 hoặc 30 ngày ở trại giống, tin tức này gây ngạc nhiên cho một số người và làm một số người khác gây tranh cãi.

Ông lưu ý thêm rằng việc này có thể tệ hơn các vấn đề gây ra bởi bệnh EMS khi một số trang trại tiến hành thả tôm lại vào tháng 2 và biết được tôm bố mẹ đã suy kiệt hết.

Có bằng chứng đã công bố là việc lai giống đồng huyết có thể gây tác động xấu đến các đặc tính của tôm như đề kháng bệnh và khả năng đáp ứng thích nghi khác. “ Tôi lo ngại vấn đề này đang ngày càng nặng nề hơn nhiều là hầu hết mọi người có ý thừa nhận.”

Cuộc thảo luận tiếp tục nói về những nguyên nhân gây bùng phát bệnh EMS với sự nhất trí là vẫn không có hiểu biết cụ thể nào về vấn đề này.

Một sự khó khăn trong việc tìm kiếm nguyên nhân khi một nông dân người Indonesia đưa ra câu hỏi tại sao những người dân từng thành công trong kỹ thuật quản lý ao của họ trong nhiều năm đột ngột bị các vấn đề bệnh này. Ông ấy nói thêm: “Từ trước giờ EMS chưa từng được báo cáo ở Indonesia, nhưng bệnh có thể xảy ra ở đây và chúng tôi không biết gì về bệnh này.”

“Việc trao đổi thông tin giữa những người nuôi tôm khá thận trọng ở đây và hầu hết các thất bại có thể được che đậy một cách càng khéo léo càng tốt bởi các chủ trang trại và nhà cung cấp trong ngành.”

Leland Lai – Giám đốc Bio-Marine Aquafauna chuyên cung cấp thức ăn nuôi trồng thủy sản, đã đưa giả thuyết EMS có khả năng là do virut chưa từng nhận dạng cho đến thời điểm này, một chất độc của thực vật phù du hoặc động vật phù du lan truyền trong nước biển, hoặc sự mất gien gây ra do lai đồng huyết.

Định nghĩa tình huống về bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPNS)

Báo cáo về bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPNS) đang gây lúng túng vì thiếu một định nghĩa tình huống rõ ràng làm dẫn đến nhiều vấn đề bệnh khác nhau đang được báo cáo không đúng cách là “EMS” (hội chứng tôm chết sớm). Tiến sĩ Don Lightner đề xuất định nghĩa tình huống mức độ của động vật bị bệnh AHPNS đã được thống nhất chung qua hội đàm như sau:

– Tự phát: không phát hiện có tác nhân gây bệnh cụ thể (lây nhiễm hoặc độc tố).

– Bệnh học: Quá trình thoái hóa gan tụy tiến triển cấp tính từ ở giữa đến ngoại biên kèm theo rối loạn chức năng của các tế bào B, F, R và E, nhân tế bào lồi, hoại tử và bong tróc các tế bào biểu mô hình ống này. Giai đoạn cuối cho thấy viêm nhiễm tế bào máu rõ rệt ở giữa các ống và trong ống, quá trình nhiễm khuẩn thứ cấp xảy ra kết hợp với các tế bào ống gan tụy bong tróc và chết hoại.

Về tình trạng ao nuôi, các dấu hiệu lâm sàng sau đây có thể được áp dụng để chẩn đoán có cơ sở mà có thể khẳng định thêm bằng phân tích mô bệnh học ở tình trạng động vật:

– Thường màu xanh xám đến trắng ở trong màng mô liên kết gan tụy.

– Teo gan tụy rõ rệt.

– Thường quan sát thấy vỏ mềm kèm theo đường ruột đầy một phần hoặc rỗng.

– Đốm hoặc sọc đen trong gan tụy đôi khi nhìn thấy được.

– Không dễ nghiền nát gan tụy bằng các ngón tay.

– Xuất hiện các dấu hiệu lâm sàng và tỉ lệ chết bắt đầu sớm chỉ 10 ngày sau khi thả giống.

– Tôm hấp hối chìm xuống đáy ao.

Hình: Tôm chết ở Bạc Liêu – Việt Nam

Tìm kiếm nguyên nhân

Trong khi sự phổ biến rõ rệt của bệnh AHPNS khắp trong khu vực đưa ra giả thuyết về một tác nhân lây nhiễm hoặc ít nhất là tác nhân sinh học có thể liên quan, cho tới nay, các thí nghiệm cảm nhiễm đều thất bại để chứng minh bệnh này có thể lan truyền được và không phát hiện được tác nhân lây nhiễm hoặc độc tố. Kiểm tra thức ăn từ các trang trại bị nhiễm bệnh và 2 chất diệt giáp xác kể cả cypromethrin để gây phát bệnh tương tự cũng thất bại. Ở giai đoạn này nguyên nhân bệnh vẫn không biết và khả năng về một tác nhân lây nhiễm hoặc chất độc không thể coi nhẹ.

Bài viết này được dịch bởi Phòng Kỹ Thuật Công ty TNHH Công Nghệ Sinh Học A.T.C – www.atcvietnam.com.vn

Tổng hợp nguồn:

http://www.undercurrentnews.com/2013/01/16/thai-shrimp-ems-problem-could-be-worse-than-widely-reported/

http://www.shrimpnews.com/FreeReportsFolder/The%20Shrimp%20List/DryPondsInEasternThailand.html

http://www.enaca.org/modules/news/article.php?article_id=1952

Gửi phản hồi

*