Nhiệt độ ảnh hưởng đến tập tính ăn của tôm thẻ chân trắng

Viết ngày

 

Tiến sĩ Carlos A. Ching

Quản lý hỗ trợ kỹ thuật

Nicovita – Alicorp SAA, Av. Argentina 4793, Callao, Peru

Tiến sĩ Chalor Limsuwan

Giáo sư, Khoa sinh học thủy sản, Đại học Kasetsart, Bangkok, Thailand

Tóm tắt:

Các tác giả đã đánh giá đường đi của thức ăn qua đường ruột của tôm thẻ chân trắng trong điều kiện phòng thí nghiệm. Ngoài ra, sự tiêu thụ thức ăn trong khay đã được kiểm tra 4 lần hàng ngày ở các nhiệt độ khác nhau tại một trang trại nuôi thâm canh. Các kết quả đã cho thấy khi ở nhiệt độ trên 32° C, tôm đã tiêu thụ thức ăn nhanh hơn nhiều. Tuy nhiên, các khay thức ăn không còn hữu ích nữa khi nhiệt độ trên 31° C, bởi vì tất cả thức ăn được tiêu thụ ngay một tiếng sau khi cho ăn.

Mức độ tiêu thụ và tiêu hóa thức ăn của tôm thay đổi tương ứng theo nhiệt độ của môi trường nuôi cũng như các yếu tố khác. Nghiên cứu phòng thí nghiệm và các thực nghiệm tại thực địa tiếp theo do nhóm tác giả này thực hiện đã khảo sát các tác động của nhiệt độ nước khác nhau lên quá trình ăn của tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei.

Hình: Ở hình bên trái, tôm có đường ruột rỗng trước khi bắt đầu cho ăn. Đường ruột của tôm khác đầy sau 20 phút khi hấp thu thức ăn ở nhiệt độ 34° C.

Thực nghiệm phòng thí nghiệm

Các thực nghiệm phòng thí nghiệm được triển khai tại Đại học Kasetsart ở Thái Lan, nhiều cá thể tôm ở tình trạng đường ruột rỗng có trọng lượng trung bình là 12g cho vào các bể nuôi chứa nước biển đã lọc để đánh giá đường đi của thức ăn qua đường ruột ở các nhiệt độ thực nghiệm 24, 26, 28, 30, 32 và 34° C tương đồng với các điều kiện nuôi tôm thông thường ấy.

Các khoảng thời gian trôi qua các giai đoạn được ghi lại như sau:

• Khi thức ăn được quan sát đầu tiên trong đường ruột

• Đầy một nửa đường ruột

• Đầy hết đường ruột, trước khi phân được thải ra ngoài

• Bắt đầu thải phân ra

• Bắt đầu rỗng đường ruột

• Đường ruột rỗng hoàn toàn.

Lượng thức ăn được áp tính ở mức 3% theo trọng lượng tôm theo bảng thức ăn do Đại học Kasetsart đưa ra. Theo cách đó tính ra lượng thức ăn là 1% theo trọng lượng tôm cho mỗi ba lần ăn hàng ngày. Các chất dư thừa như phân tôm, vỏ tôm và thức ăn thừa đều được siphon trước mỗi lần cho ăn.

Các kết quả thực nghiệm

Ở hầu hết các lần thực nghiệm cho ăn, chỉ mất 5 phút để ban đầu quan sát quá trình tôm đưa thức ăn vào trong đường ruột rỗng, nhưng các chênh lệch đáng kể về tốc độ tiêu hóa sau đó đã bắt đầu biểu hiện. Chẳng hạn khi ở nhiệt độ 24°C thì mất 55 phút để đường ruột của tôm đầy so với ở nhiệt độ 34°C thì mất 20 phút. Khi quá trình phân bắt đầu thải ra, các chênh lệch càng tăng thêm khi thời gian lên đến 105 phút ở nhiệt độ 24°C so với 35 phút ở nhiệt độ 34° C. Các kết quả từ mọi thực nghiệm được so sánh ở Bảng 1.

Bảng 1: Bảng xếp loại thời gian tương ứng các giai đoạn đường đi của thức ăn qua đường ruột ở 6 mức nhiệt độ thực nghiệm trong điều kiện phòng thí nghiệm

Giai đoạn ở đường ruột tôm (phút)

Nhiệt độ (° C)

24

26

28

30

32

34

Thức ăn quan sát được ở đường ruộtĐầy một nửa đường ruột

Đầy hết đường ruột

Bắt đầu thải phân

Bắt đầu rỗng đường ruột

Rỗng hoàn toàn đường ruột

15

20-30

50-55

90-105

150-165

225-240

5

15-20

25-30

35-60

100-105

210-220

5

15

25-30

35-55

95-105

180-200

5

10-15

20-25

30-45

90-100

180-190

5

10-15

20-25

25-40

 75-95

140-150

5

10

1

5-20

20-35

75-90

135-140

Các thực nghiệm thực địa

Các đánh giá về thức ăn tiêu thụ sử dụng các khay thức ăn ở các nhiệt độ khác nhau được thực hiện tại trang trại Mặt Trời Vàng ở Mậu Danh, Quảng Đông, Trung Quốc trong các vụ hè và thu năm 2010.

Các thực nghiệm được thực hiện ở 8 ao diện tích 0,25ha với mật độ thả 150 con/m2. Các đánh giá được đưa ra khi lượng tiêu thụ thức ăn đã tăng mạnh (ở trọng lượng trung bình 6g và thức ăn chiếm 3,5% trọng lượng tôm) và kết thúc lúc thu hoạch (trọng lượng 14g, thức ăn chiếm 2,5% trọng lượng tôm).

Bảng thức ăn được sử dụng để tham khảo cho việc định lượng thức ăn, nhưng căn cứ ưu tiên sử dụng các số liệu ghi ở khay thức ăn để điều chỉnh lượng thức ăn hàng ngày. Chỉ 4% liều lượng hàng ngày được cho vào các khay thức ăn, phần còn lại rải đều khắp ao.

Thức ăn được cho ăn theo liều lượng bằng nhau ở các ao vào lúc 6h, 10h, 15h và 18h ở các nhiệt độ khác nhau. Nhiệt độ được ghi lại trước mỗi lần cho ăn và các khay thức ăn được kiểm tra mỗi 1 đến 3 tiếng sau khi cho ăn. Các liều lượng thức ăn được tăng lên tới mức trần 30% trên các mức tương ứng ở bảng thức ăn.

Các kết quả đã phân loại làm 3 khoảng nhiệt độ (Bảng 2) đã cho thấy ở khoảng nhiệt độ 32 đến 34° C, không bao giờ tìm thấy thức ăn thừa, trong khi ở các khoảng nhiệt độ 26 đến 28° C và 29 đến 31° C, lượng tiêu thụ thức ăn cần được lưu ý để tính toán liều lượng thức ăn thích hợp.

Bảng 2. Mức tiêu thụ ở các khay thức ăn ở các khoảng nhiệt độ khác nhau. Các lượng thức ăn được tính toán từ một bảng thức ăn sử dụng thông tin bổ sung từ số liệu ghi ở khay thức ăn

Thời gian (% thức ăn còn lại ở các khay)

Nhiệt độ (° C)

26-28

29-31

32-34

Sau một tiếngSau hai tiếng

Sau ba tiếng

10-20

5-15

0-2

2-5

0-2

0

0

0

0

Cho ăn ở các nhiệt độ cao

Trong suốt vụ hè, đã quan sát thấy việc cho ăn ở nhiệt độ 32° C hoặc cao hơn có thể làm tảo phát triển quá mức, có lẽ do lượng dinh dưỡng cao được giải phóng từ thức ăn và sự tích tụ nhiều các chất hữu cơ ở đáy ao. Hậu quả là hàng đống tảo chết tích tụ trên bề mặt các ao. Tình trạng này đã trở nên nguy hiểm khi thức ăn dư thừa làm tăng sự xuất hiện của các hợp chất độc như nitrite và sự phát triển mạnh vi khuẩn Vibrio và các vi khuẩn gây bệnh làm chết tôm.

Đáng nói đến là tôm ở một số ao bên ngoài thực nghiệm được cho ăn chỉ 3 lần/ ngày đã có hệ số chuyển đổi thức ăn và tỉ lệ sống tốt hơn so với tôm ở các ao cho ăn 4 lần/ ngày, có lẽ do bỏ đi cữ ăn lúc 15h khi nhiệt độ đạt đỉnh trên 32° C. Cho ăn ít hơn thì các điều kiện nuôi cũng như là tỉ lệ sống được cải thiện hơn.

Các quan điểm

Các chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Kasetsart đã nhận thấy rằng nhiệt độ lý tưởng để tôm tiêu hóa được tốt nhất các chất dinh dưỡng ở trong khoảng 29 đến 31° C, điều này trùng khớp với khoảng nhiệt độ tốt nhất về mức chuyển đổi thức ăn được quan sát trong các thực nghiệm này. Theo các thực nghiệm được mô tả ở đây, sự tiêu hóa thức ăn của tôm ở trong khoảng nhiệt độ từ 24 đến 28° C có thể mất khoảng 3 đến 4 tiếng, biểu thị các khoảng thời gian giữa liều lượng cho ăn mỗi lần có lẽ nên vào khoảng 5 đến 6 tiếng để cho quá trình tiêu hóa và tiêu thụ hết thức ăn trong mỗi lần cho ăn.

Mặt khác, ở các nhiệt độ cao hơn 32° C, quá trình tiêu hóa nhanh hơn nhiều và thức ăn tiêu thụ lớn hơn. Tuy nhiên, có một mối nguy cơ trong việc tăng liều lượng thức ăn tới các mức mà có thể làm cho hàm lượng các chất hữu cơ cao hơn ở đáy ao tôm, thực vật phù du nở hoa và số lượng lớn các vi khuẩn gây bệnh. Cuối cùng, có một lưu ý nữa là nhờ việc tránh cho ăn ở các nhiệt độ cao hơn 32° C thì các điều kiện của ao và sản xuất đã được cải thiện.

Phòng Kỹ thuật A.T.C – Công ty TNHH Công nghệ Sinh Học ATC

Nguồn: The Advocate – Tạp chí toàn cầu về thủy sản nuôi số tháng 5-6/2012

 

Gửi phản hồi

*